Het in de christelijke traditie veronderstelde rentmeesterschap van de mens, dat de mens boven de natuur plaatst, is niet meer houdbaar. Weg is het door ons zelf gecreëerde voetstuk. Want mens en natuur zijn niet van elkaar gescheiden te zien, maar interacteren, worden door elkaar beïnvloed en hebben dus voortdurend met elkaar te maken. Als de niet-mens dingen zo belangrijk zijn dan moeten we die dingen ook een stem geven in het politieke debat en in onze rechtstaat, aldus Latour.

Mensen kunnen naar de rechter stappen als een stuk grond of een waterplas vervuild is en ze daar schade door ondervinden. Maar in ons rechtstelsel heeft de natuur zelf geen status. Stel dat dit gaat veranderen en we de niet-mens-dingen zelf onvervreemdbare rechten geven, dat zou een fascinerende juridische ontwikkeling zijn. Laura Burgers, die in november haar proefschrift Justitia, the People’s Power and Mother Earth aan de UvA verdedigde, hield een lezing over deze juridische ontwikkelingen naar aanleiding van de uitreiking van de Spinozaprijs aan Latour. In sommige delen van de wereld heeft de natuur al een juridische status om zichzelf te beschermen. In 2014 kreeg de Whanganui in Nieuw-Zeeland als eerste rivier ter wereld een dergelijke status. In Colombia is de rivier de Atrato tot rechtspersoon verklaard. In Nederland onderzoekt een collectief van filosofen, kunstenaars, wetenschappers en beleidsmakers, verenigd in De Ambassade van de Noordzee, of de Noordzee een eigen status kan krijgen.

Als raadslid van GroenLinks raak ik bij dit soort vernieuwende ideeën geïntrigeerd door mogelijkheden en consequenties voor Amstelveen. Stel dat we van de rivier de Amstel een rechtspersoon maken. En hoe zit het met de rechten van De Poel en de recreatieve plannen voor de noordelijke poeloever? De schrijversvakschool Groningen schreef naar aanleiding van de uitreiking van de Spinozaprijs een wedstrijd uit, getiteld ‘Latour op het Wad’, met als opdracht om vanuit niet-menselijk perspectief een verhaal te schrijven over de impact van de containerramp in 2019 op de Noordzee. Is het een idee om Amstelveners een pleidooi te laten schrijven vanuit het belang van De Poel? Met als titel ‘Wat wil De Poel nou eigenlijk zelf‘. Dat wordt dan verplicht leesvoer voor beleidsmakers en politici in Amstelveen.

Mocht u een pleidooi willen schrijven dan kunt u het sturen naar: fractie@groenlinksamstelveen.nl

Stieneke Kruijer